Wat 2014 als experiment begon, in de vorm van proeftuinen en pilootprojecten, maakt vanaf 2018 integraal deel uit van het decreet:
‘de alternatieve leercontext’, of noem het werkplekleren voor kunstzinnige leerlingen als je wil.

Artikel 57 van het decreet legt de wettelijke contouren vast:

  • Leerlingen kunnen voor een deel van hun opleiding ervaring opdoen buiten de schoolmuren, bv. in een amateurkunstenvereniging, een bedrijf uit de creatieve industrie of kunstambacht.
  • Elke leerling kan een aanvraag indienen, maar enkel als aan vooraf bepaalde voorwaarden en kwaliteitsgaranties is voldaan, stemt de directeur van de academie hiermee in.
  • Het toetsingsinstrument, afsprakennota en academiereglement vormen de leidraad. Het toetsingsinstrument moet de goedkeuring van de onderwijsinspectie krijgen.
  • De academie blijft nl. eindverantwoordelijke voor het leerproces (incl. evaluaties).
  • De onderwijsinspectie bewaakt de kwaliteit van het leerproces en ziet dus toe op deze doorgedreven vorm van samenwerking.

Meer weten over de alternatieve leercontext.
OVSG werkte een document uit met vraag en antwoord, om een en ander te verduidelijken. Bekijk hun intranet.
Ook de overige onderwijskoepels (katholiek en GO!) maken je graag wegwijs.

‘DKO-leerlingen zijn erbij gebaat dat ze leerervaringen gedeeltelijk buiten de academie kunnen opdoen. Het zorgt voor variatie in de opleiding, brengt noodzakelijke werkattitudes bij en geeft academies de kans om met hedendaagse middelen en apparatuur te onderwijzen.’

website GO!

‘Deeltijds kunstonderwijs wil niet inboeten op kwaliteit. Terecht. De amateurkunstensector is ook niet gediend met politieke druk om bv. toch aan te sluiten bij een fanfare of harmonie die niet aan de kwaliteitseisen voldoet. Een voldoende hoog niveau binnen de alternatieve leercontext is een gedeelde bezorgdheid, al hebben vrijetijdsinitiatieven de perceptie soms tegen.’

Forum voor Amateurkunsten


Waarom inzetten op de alternatieve leercontext?

  • De kracht van het verenigingsleven ligt onder meer in het organisatorische, het toepassen van het geleerde, het procesmatig toewerken naar een productie of expo, …
  • De band met de lokale gemeenschap wordt versterkt. Op termijn worden academie en cultuuractoren sterke partners.
  • Denk aan de winst op vlak van mobiliteit en tijd voor de leerling.
  • Door naar buiten te treden, trekken academies misschien nieuwe leerlingen aan, of pikken oud-leerlingen de draad weer op.
  • De drijfveren zijn vaak dezelfde. Passie voor kunst en talentontwikkeling. Door in elkaars verlengde te gaan staan en samen naar buiten te komen is kunsteducatie beter zichtbaar.
  • Alternatieve leercontext kan verenigingen stimuleren om aan kwaliteitsbevordering te doen.
  • Heel wat artistieke begeleiders (dirigenten, regisseurs, dansdocenten, …) zijn opgeleid in een conservatorium (en/of zijn docent in een academie). Daardoor is de kwaliteit van heel wat amateurkunstensettings afgelopen jaren gestegen. Samenwerking met deeltijds kunstonderwijs kan dit bestendigen.
  • De leerling in de alternatieve leercontext levert voor de academie evenveel lestijden op als een leerling die alle vakken in de academie volgt.

Redenen om minder enthousiast te zijn?

Die zijn er ook…

  • Wat als de beoogde vereniging zich ver weg van de academie bevindt? Dan volstaan de omkaderingsuren niet.
  • Er zijn academies die groepsmusiceren centraal zetten in hun pedagogische visie. Dit kan leiden tot een concurrentiegevoel t.a.v. verenigingen.
  • De inmenging van lokale besturen kan de kwaliteitseisen ondermijnen en zo het leerproces uithollen.
  • De lat voor dirigenten, regisseurs, … uit het amateurkunstencircuit moet hoog genoeg liggen. Zij moet nl. de leerlingen mee evalueren op zijn/haar prestaties.

En toch is de toepassing van de alternatieve leercontext het engagement waard.
Mits goede afspraken en nauwkeurige opvolging!

Daarom staken afgevaardigden van de amateurkunstensector en het deeltijds kunstonderwijs de koppen bij elkaar.
Sàmen werken we aan een reflectietool en modeldocumenten (toetsingsinstrument en afsprakennota) om academies en amateurkunstenverenigingen houvast te bieden bij hun zoektocht of verfijning van het concept ‘alternatieve leercontext’.

De modellen zijn binnenkort beschikbaar. 

  • Toetsingsinstrument
  • Afsprakennota

Meer weten? Contacteer elke@defederatie.org